બજેટ 2026: મધ્યમ વર્ગ અને વડીલો માટે આંકડાની માયાજાળ
બજેટ 2026: ‘વિકસિત ભારત’ના સપના અને મોંઘવારીનો માર
વર્ષ 2026નું કેન્દ્રિય બજેટ રજૂ થઈ ચૂક્યું છે, પરંતુ આ બજેટ કોના માટે છે? શું આ બજેટ મધ્યમ વર્ગના ખિસ્સાને રાહત આપનારું છે કે પછી કોર્પોરેટ જગતની તિજોરીઓ ભરનારું? બજેટના દસ્તાવેજો પર નજર નાખતા જણાય છે કે સરકાર ‘વિકસિત ભારત’ના સપનાઓ વેચી રહી છે, પરંતુ વાસ્તવિકતાના ધરાતલ પર સામાન્ય નાગરિક આજે પણ મોંઘવારી અને બેરોજગારીના ચક્રવ્યૂહમાં ફસાયેલો છે.
વડીલો અને મધ્યમ વર્ગની ઉપેક્ષા આ બજેટમાં સૌથી વધુ નિરાશા વડીલ નાગરિકોને સાંપડી છે. કોરોનાકાળમાં ‘કામચલાઉ’ ધોરણે બંધ કરાયેલું રેલવે કન્સેશન (ભાડામાં રાહત) 2026માં પણ પુનઃસ્થાપિત ન કરીને સરકારે સાબિત કરી દીધું છે કે તેની પ્રાથમિકતામાં વડીલોનું સન્માન નથી. વધતી જતી મોંઘવારી વચ્ચે સિનિયર સિટિઝન્સ માટે મુસાફરી કરવી હવે લક્ઝરી બની ગઈ છે. જ્યારે બીજી તરફ, વેસ્ટર્ન રેલવે સહિત દેશભરમાં અનેક જનરલ અને પેસેન્જર ટ્રેનો હજુ પણ બંધ છે, જે મધ્યમ વર્ગની જીવાદોરી સમાન હતી. આ ટ્રેનો શરૂ કરવા અંગેનું મૌન સામાન્ય મુસાફરો માટે જોરદાર ઝટકો છે.
ખેડૂત અને ગ્રામીણ ભારતની હાલત બજેટમાં કૃષિ ક્ષેત્રે ડ્રોન અને હાઈટેક ખેતીની વાતો ચોક્કસ કરાઈ છે, પણ પાયાના પ્રશ્નો જેવા કે ટેકાના ભાવ (MSP)ની કાનૂની ગેરંટી કે ખાતરના ભાવમાં વધારો ડામવા માટે કોઈ નક્કર રોડમેપ દેખાતો નથી. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રોજગારી પૂરી પાડતી મનરેગા જેવી યોજનાઓના બજેટમાં કાપ મૂકીને સરકાર કઈ રીતે ગ્રામીણ અર્થતંત્રને વેગ આપશે? તે એક મોટો સવાલ છે.
ટેક્સની જટિલતા અને મોંઘવારી કરદાતાઓને આશા હતી કે ઈન્કમ ટેક્સના સ્લેબમાં મોટો ફેરફાર કરીને ખરીદશક્તિ વધારવામાં આવશે, પરંતુ મધ્યમ વર્ગના હાથમાં ‘લોલીપોપ’ સિવાય કંઈ આવ્યું નથી. પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ અને જીએસટીના ઉંચા દરોને કારણે ચીજવસ્તુઓના ભાવ આસમાને છે. બજેટમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરને પ્રોત્સાહન આપવાના દાવાઓ તો છે, પણ શું તેનાથી પાયાના સ્તરે મોંઘવારી ઘટશે? ઉત્તર નકારાત્મક જણાય છે.
નિષ્કર્ષ બજેટ 2026 એ આંકડાઓની એવી માયાજાળ છે જે ઉપરથી સુંદર દેખાય છે પણ અંદરથી પોકળ છે. ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ટેકનોલોજી પાછળના કરોડોના ખર્ચ વચ્ચે માનવ વિકાસ અને સામાજિક સુરક્ષા (Social Security) ક્યાંક ખોવાઈ ગઈ છે. જો સરકાર રેલવે કન્સેશન જેવી નાની લાગતી પણ કરોડો વડીલોને અસર કરતી બાબતોમાં પણ હકારાત્મક ન બની શકતી હોય, તો આ બજેટ ‘સૌનો સાથ, સૌનો વિકાસ’ના સૂત્ર સાથે સરેરામ અન્યાય કરે છે. ટૂંકમાં, આ બજેટ કોર્પોરેટ જગત માટે ‘ઉત્સવ’ અને સામાન્ય જનતા માટે ‘ઉપેક્ષા’ સમાન છે.
