દિવાળીમાં સાયબર ફ્રોડનો ખતરો: પોલીસની સાવચેત રહેવાની અપીલ
દિવાળીના તહેવારોમાં સાયબર ગઠિયાઓ સક્રિય: ફેક વેબસાઇટ, 50% ડિસ્કાઉન્ટની લાલચથી બચો; રાજકોટ સાયબર ક્રાઇમે ‘M કવચ 2.0’ વાપરવા આપીલ કરી
રાજકોટ/ગાંધીનગર. દિવાળીના તહેવારને આડે હવે ગણતરીના દિવસો બાકી રહ્યા છે, ત્યારે ઓનલાઇન ખરીદી, ટ્રાવેલ અને ધાર્મિક બુકિંગમાં ઉછાળો આવતા સાયબર ગઠિયાઓ પણ સક્રિય થઈ ગયા છે. આ તહેવાર દરમિયાન લોકો લાલચમાં આવીને સરળતાથી સાયબર ફ્રોડનો શિકાર બને છે, જેના કારણે સાયબર ક્રાઇમના કેસમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. તાજેતરમાં સાળંગપુર મંદિરની ફેક વેબસાઇટ જેવી ઘટનાઓ સામે આવ્યા બાદ રાજકોટ સાયબર ક્રાઇમે ખાસ કરીને તહેવારની મોસમમાં લોકોને સાવચેતી રાખવા માટે વિશેષ અપીલ કરી છે.
સોફ્ટ ટાર્ગેટ: શોપિંગ અને ટ્રાવેલ બુકિંગ
સામાન્ય રીતે દિવાળી દરમિયાન લોકો હરવા-ફરવા અને શોપિંગ માટે વધુ ખર્ચ કરતા હોય છે, જેના કારણે સાયબર ગઠિયાઓ માટે આ લોકો ‘સોફ્ટ ટાર્ગેટ’ હોય છે. ગઠિયાઓ મુખ્યત્વે બે પ્રકારે ફ્રોડ આચરી રહ્યા છે:
- ફેક શોપિંગ વેબસાઇટ્સ: ઓનલાઇન શોપિંગમાં ગ્રાહકોને આકર્ષવા માટે જુદી જુદી ફેક વેબસાઇટ્સ બનાવવામાં આવે છે, જેમાં ઓરિજિનલ વસ્તુ પર 50% સુધીના ડિસ્કાઉન્ટની ફેક ઓફરો આપવામાં આવતી હોય છે. લોકો આ લાલચમાં આવીને પૈસા ગુમાવે છે.
- ફેક બુકિંગ વેબસાઇટ્સ: ફરવા જતા સમયે ઓનલાઇન હોટલ બુકિંગ, ટેક્સી બુકિંગ અથવા તો ધાર્મિક સ્થળોમાં દર્શન માટે બુકિંગ કરાવતી ખોટી વેબસાઇટ્સ દ્વારા લોકો છેતરાય છે.
પોલીસની મહત્ત્વની તાકીદ અને ઓળખની ટિપ્સ
સાયબર ક્રાઇમનો શિકાર થતાં બચવા માટે પોલીસે કેટલીક મહત્ત્વપૂર્ણ તાકીદ કરી છે:
- અજાણી APK ફાઇલો ન ખોલવી: ધનતેરસ કે નવા વર્ષની શુભેચ્છા પાઠવતી અજાણી APK ફાઇલો કે લિંક્સ ક્યારેય ન ખોલવી, કારણ કે આ ફાઇલો દ્વારા તમારો અંગત ડેટા ચોરાઈ શકે છે.
- વેબસાઇટની ચકાસણી: કોઈપણ ઓનલાઇન બુકિંગ કે ખરીદી કરતા પહેલા ફેક વેબસાઇટ ને ઓળખવી જરૂરી છે. ફેક વેબસાઇટમાં સામાન્ય રીતે ગ્રાફિક્સ, ડિઝાઇનિંગ, ગ્રામેટિકલ ભૂલો અને સ્પેલિંગમાં ભૂલો જોવા મળતી હોય છે.
- રિવ્યૂ ચેક કરો: પોલીસે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે કોઈપણ વેબસાઇટ પર વિશ્વાસ કરતા પહેલા તેના ગુગલ રિવ્યૂ અને રેટિંગ્સ અવશ્ય ચેક કરો.
- ઓથોરાઇઝ્ડ સ્ત્રોત: હંમેશા નજીકના ટ્રાવેલ એજન્ટ અથવા જાણીતી અને ઓથોરાઇઝ્ડ વેબસાઇટ/એપ્લિકેશન નો જ ઉપયોગ કરીને શોપિંગ અને બુકિંગ કરવું જોઈએ.
M કવચ 2.0 અને હેલ્પલાઈન 1930
પોલીસે સાયબર ફ્રોડથી બચવા માટે ‘M કવચ 2.0’ નામની સરકારી એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરવાની અપીલ કરી છે, જે ફેક એપ્લિકેશનની ખરાઈ કરીને સાયબર ફ્રોડનો ભોગ બનતા અટકાવશે.
જો કોઈ વ્યક્તિ ફ્રોડનો શિકાર બને, તો તુરંત 1930 હેલ્પલાઈન નંબર પર કોલ કરવો જોઈએ. તુરંત ફરિયાદ કરવાથી પોલીસ ફ્રોડની રકમ ફ્રીઝ કરાવી ભોગ બનનારને શક્ય તેટલી રકમ પરત અપાવવામાં મદદ કરી શકે છે, સાથે જ આરોપીઓને પકડવામાં પણ મદદરૂપ થઈ શકે છે. પોલીસે તહેવાર દરમિયાન જાગૃત રહીને ખરીદી કરવા અપીલ કરી છે.
